Harry Mulisch
Harry Mulisch schreef romans waarin persoonlijke levens verbonden raken met grote vragen over geschiedenis, schuld, wetenschap en het lot.
Zijn bekendste boeken zijn De aanslag en De ontdekking van de hemel.
Korte biografie
Harry Mulisch werd op 29 juli 1927 geboren in Haarlem en overleed op 30 oktober 2010 in Amsterdam.
Samen met Willem Frederik Hermans en Gerard Reve wordt hij gerekend tot de ‘Grote Drie’ van de Nederlandse naoorlogse literatuur.
De Tweede Wereldoorlog drukte een blijvend stempel op zijn leven en werk.
Zijn moeder was Joods, terwijl zijn vader samenwerkte met de Duitse bezetter.
Die beladen familiegeschiedenis klinkt door in zijn belangstelling voor schuld, verantwoordelijkheid en de grenzen tussen goed en kwaad.
Mulisch schreef naast romans ook verhalen, poëzie, toneelstukken, essays en reportages.
Hij ontving onder meer de P.C. Hooftprijs en de Prijs der Nederlandse Letteren.
Series en leesvolgorde
Harry Mulisch schreef geen doorlopende romanseries.
Zijn romans kunnen afzonderlijk worden gelezen.
Wel keren bepaalde onderwerpen steeds terug, zoals oorlog, schepping, mythologie en de verhouding tussen werkelijkheid en verbeelding.
Losstaande romans
Een overzicht van zijn romans, op volgorde van eerste verschijning:
-
Archibald Strohalm (1952) – Een eigenzinnige debuutroman over een man die een allesomvattende verklaring voor het bestaan probeert te vinden.
-
De diamant (1954)
-
Het zwarte licht (1956)
-
Het stenen bruidsbed (1959) – Een Amerikaanse oud-bommenwerperpiloot keert terug naar Dresden, waar zijn oorlogsverleden hem achtervolgt.
-
De verteller (1970)
-
Twee vrouwen (1975) – Een liefdesgeschiedenis waarin verlangen, moederschap en noodlot samenkomen.
-
De aanslag (1982) – Een gebeurtenis tijdens de bezetting blijft doorwerken in het leven van Anton Steenwijk.
-
Hoogste tijd (1985)
-
De ontdekking van de hemel (1992) – Een omvangrijke roman over vriendschap, liefde, wetenschap en een hemelse opdracht.
-
De procedure (1998) – Een roman waarin het scheppen van leven verbonden wordt met taal, mythen en persoonlijke tragiek.
-
Siegfried (2001) – Een fictieve geschiedenis waarmee een schrijver probeert door te dringen tot het raadsel Hitler.
Novellen, verhalen en ander werk
Een selectie uit zijn overige werk:
-
De versierde mens (1957) – verhalen.
-
Voer voor psychologen (1961) – autobiografische en essayistische teksten.
-
De zaak 40/61 (1962) – reportage over het proces tegen Adolf Eichmann.
-
Bericht aan de rattenkoning (1966) – over Amsterdam en de maatschappelijke onrust rond Provo.
-
Oude lucht (1977) – drie verhalen.
-
De compositie van de wereld (1980) – filosofisch werk.
-
De pupil (1987) – novelle.
-
De elementen (1988) – novelle.
Genres
Zijn romans passen op deze website vooral onder Literatuur.
Voor afzonderlijke andere werken kunnen Essays, Filosofie of Verhalen passend zijn.
Oorlog en geschiedenis spelen vaak een belangrijke rol, maar zijn boeken onderzoeken vooral wat gebeurtenissen betekenen voor de mens.
Schrijfstijl en thema’s
Mulisch combineert herkenbare gebeurtenissen met mythen, symboliek en fantastische elementen.
Achter een ontmoeting of een schijnbaar toevallige gebeurtenis kan een grotere samenhang schuilgaan.
Zijn verhalen hebben vaak meerdere lagen.
Je kunt ze lezen om de personages en de gebeurtenissen, maar ook om de ideeën over tijd, schepping, macht en verantwoordelijkheid.
Sommige boeken zijn betrekkelijk toegankelijk; andere vragen meer aandacht door hun filosofische uitweidingen en literaire verwijzingen.
Vergelijkbare auteurs
Afhankelijk van wat je in Mulisch aanspreekt, zijn dit mogelijke leestips:
-
Willem Frederik Hermans – voor romans over oorlog, onzekerheid en de onmogelijkheid de waarheid volledig te kennen.
-
Gerard Reve – voor de combinatie van religie, persoonlijke ervaringen en ironie.
-
Cees Nooteboom – voor filosofische verhalen over tijd, herinnering en identiteit.
Interessant feit
De procedure werd in 1999 bekroond met de Libris Literatuur Prijs.
Het boek laat zien hoe Mulisch ook in zijn latere werk bleef schrijven over een van zijn grote fascinaties: het scheppen van leven.
Met welk boek kun je beginnen?
De aanslag is een goede kennismaking: een overzichtelijke roman met een sterke verhaallijn en indringende vragen over schuld en verantwoordelijkheid.
Twee vrouwen is geschikt voor wie liever begint met een kortere roman over liefde en relaties.
De ontdekking van de hemel past bij lezers die zich willen onderdompelen in een uitgebreid verhaal vol ideeën, gesprekken en mysteries.